ความเป็นมาของโครงการ
ก่อสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติ ร.๙
เนื่องด้วยปีพุทธศักราช ๒๕๔๙ และปี ๒๕๕๐ เป็นปีมหามงคลของปวงชนชาวไทยทั้งหลายกล่าวคือเป็นปีมหามงคลของการเฉลิมฉลองการครองสิริราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ฯ ครบ ๖๐ ปี ในปีพ.ศ. ๒๕๔๙ และเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษาในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ โดยเฉพาะอย่างยิ่งได้ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ครองราชนานที่สุดในโลก พระองค์ได้ทรงเป็นพระประมุขของชาติผู้ทรงดำรงอยู่ในทศพิธราชธรรมบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันทรงคุณประโยชน์นานัปการแก่ประเทศชาติและประชาชน ให้ขจรขจายไปทั่วแผ่นดินไทย ตลอดนานาประเทศทั่วโลก
ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ฯพณฯ สุจิตรา หิรัญพฤกษ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงแคนเบอร์รา (ปี ๒๕๔๘) ได้ดำริถึงโครงการเพื่อความสามัคคีของประชาชนชาวไทยในต่างประเทศและในประเทศไทย เพื่อเป็นการแสดงความจงรักภักดีถวายเป็นราชสักการะเทิดทูนเฉลิมพระเกียรติพระมหาราชเจ้าผู้เป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภ์ ประกอบกับได้มีพระกิตติวิมลเมธี พระมหานิรุตต์ ฐิตสํวโรและนางบุญศรี พานะจิตต์ รองผอ.สำนักงานพระพุทธศาสาสนาแห่งชาติ ได้มาเยี่ยมวัดธัมมธโร ในช่วงเดิน มกราคม 2548 ได้เห็นสถานที่ของวัดมีความกว้างขวางมีพื้นที่ยังว่างอยู่เและเป็นวัดไทยแห่งเดียวที่ตั้งอยู่ในเมืองหลวง จึงได้ปรารถว่าน่าจะมีโครงการอะไรที่ชุมชนชาวไทยทำถวายเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสครบ ๖๐ ปี ในปีพ.ศ. ๒๕๔๙ และเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๐ พรรษา รวมกับรัฐบาลไทยจึงได้เกิดโครงการก่อสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติ ร. ๙ นี้ขึ้นมา ซึ่งประกอบด้วย พระธาตุเจดีย์ พระอุโบสถและระเบียงคตเพื่อประกอบกิจทางพระพุทธศาสนา การศึกษาแก่เยาวชนให้ยังคงรักษาขนมธรรมเนียมประเพณีไทยที่ดีงามสืบต่อไป
แนวคิดในการออกแบบ
โครงการก่อสร้างเขตพุทธาวาส วัดธัมมธโร ณ กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย
โดยผู้ออกแบบ ต้องการแสดงออกถึงงานสถาปัตยกรรมที่เป็นแบบไทยประเพณีในรัชกาลปัจจุบัน โดยมีแนวคิดที่จะใช้รูปแบบทางสถาปัตยกรรมพระมหาเจดีย์ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยและได้ดำเนินการก่อสร้างเสร็จเป็นที่เรียบร้อยในประเทศสาธารณรัฐอินเดีย เป็นหลัดในการกำหนดแนวคิดในการออกแบบ เขตพุทธาวาสจะประกอบไปด้วย พระธาตุเจดีย์ พระอุโบสถ และระเบียงคต โดยใช้ลักษณะเด่นทางสถาปัตยกรรมทางพุทธศาสนาที่ปรากฏในประวัติศาสตร์ประเทศไทย อันเป็นสิ่งบอกถึงความเจริญทางพระพุทธศาสนาที่มีความต่อเนื่องอย่างยาวนานเป็นองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่มุ่งเน้นความงามผสมผสานกับความเรียบง่าย
อีกทั้งสถานที่ก่อสร้าง อยู่ในเขตเมืองหลวงของประเทศออสเตรเลียจำเป็นต้องได้รับการอนุญาติจากรัฐบาลท้องถิ่นเป็นเบื้องต้น การวางแผนในการก่อสร้างจึงจำเป็นต้องการกำหนดแผนการก่อสร้างไว้เป็นโครงการระยะยาวที่จะต้องประกอบด้วย พระธาตุเจดีย์ พระอุโบสถและระเบียงคต
การออกแบบจึงจำเป็นต้องออกแบบเต็มทั้งโครงการ เพื่อต้องการให้รูปแบบสถาปัตยกรรม มีความสอดคล้องกันและมีความเป็นไทยอย่างสมบูรณ์ แต่ทั้งนี้ในส่วนของการเฉลิมฉลองปีแห่งมหามงคล จะดำเนินการก่อสร้างเฉพาะ พระธาตุเจดีย์ และในส่วนที่เหลือจะดำเนินการเป็นขั้นตอนต่อไป
วันจุดประกายโครงการก่อสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติ ร.๙
เมื่อวันที่ 17 เดือนเมษายน พ.ศ. 2548 ฯพณฯ สุจิตรา หิรัญพฤกษ์ อดีดเอกอัครราชทูต ณ กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย
ได้นำเสนอถึงโครงการก่อสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติต่อที่ประชุมคณะกรรมการวัดธัมมธโรและชุมชนชาวไทยในกรุงแคนเบอร์รา ซึ่งมติที่ประชุมมีมีความเห็นพร้อมกันให้มีการก่อสร้างและได้ใช้ชื่อเรียกโครงการนี้ว่า โครงการก่อสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
หลังจากได้มีมติเห็นชอบแล้วคณะกรรมการวัดธัมมธโรได้ดำเนินเรื่องส่งแบบขออนุญาตก่อสร้างเขตพุทธาวาสฯ ต่อรัฐบาลท้องถิ่นในวันที่ 5 ธันวาคม 2548 และได้รับใบอนุญาตการก่อสร้างได้ในวันที่ 25 มกราคม พ.ศ.2549
หลังจากได้รับอนุญาติให้มีการก่อสร้างได้แล้วทางสถานทูตได้ทำหนังสือถึงสำนักพระราชวังเพื่อกราบบังคมทูลทรงพระวิฉัยอนุญาติแบบการก่อสร้างเขตพุทธาวาส ประกอบด้วย โบสถ์,วิหารคต, และมหาธาตุเจดีย์ ซึ่งกล่าวได้ว่าเป็นเจดีย์ประจำรัชกาลของพระองค์ และเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าให้ คณะกรรมการจัดสร้างเขตพุทธาวาสเฉลิมพระเกียรติในโอกาสงานฉลองสิริราชสมบัติ 60 ปี และเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา ณ วัดธัมมธโร กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย
เข้าเฝ้าสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมารฯ ณ วังสุโขทัย แทนพระองค์เพื่อทรงเจิมแผ่นพระฤกษ์ ทอง เงิน นาก ไปบรรจุภายใต้ฐานมหาธาตุเจดีย์ในเขตพุทธาวาส ณ วัดธัมมธโร
| --------------------------------------------- |
